Default success message.

Default error message.

ADHD u dzieci

Natalia Minge


ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zwany również zespołem hiperkinetycznym. Problem występuje najczęściej u dzieci i jest diagnozowany w pierwszych latach nauki. Pojawia się jednak również u dorosłych. Przyjmuje się, że od momentu wystąpienia, objawy stopniowo zanikają. U ok. 60% dorosłych utrzymują się jednak niektóre lub wszystkie z nich (z przewagą deficytu uwagi). Podejrzewa się, że ADHD objawia się już od pierwszych lat życia dziecka. We wczesnym okresie jest jednak niemożliwe do zdiagnozowania. Problem jest zwykle zauważany i zgłaszany przez rodziców dzieci w wieku wczesnoszkolnym, które mają trudności w szkole. Większość rodziców przyznaje jednak, że objawy występowały również wcześniej.

Przyczyny ADHD u dzieci

W społecznej świadomości winą za wystąpienie objawów nadpobudliwości psychoruchowej obarcza się często rodziców. Kiedy dziecko jest niespokojne, nie potrafi się skupić ani usiedzieć w miejscu, mówi się, że jest ono źle wychowane, podejrzewa się, że rodzice nie zapewniają mu spokoju lub nie potrafią sobie z nim poradzić. Istotnie, środowisko społeczne i wychowanie mają wpływ na występowanie objawów, jednak wśród dominujących przyczyn wymienić można również przyczyny genetyczne.

Wychowanie, a ADHD

Objawy ADHD mogą pojawić się u dzieci wychowywanych w otoczeniu zbyt wielu bodźców, dźwięków, kolorów, nadmiaru zabawek i zbyt małej uwadze ze strony rodziców. Niektóre objawy podobne do zespołu nadpobudliwości psychoruchowej mogą również występować u dzieci wychowywanych bez systemów zasad i należytej konsekwencji, jak również u dzieci maltretowanych fizycznie i psychicznie lub molestowanych seksualnie.

Czynniki biologiczne

Najczęstsze przyczyny występowania ADHD u dzieci to jednak czynniki biologiczne. Za powstawanie objawów z grupy impulsywności, nadruchliwości i zaburzeń koncentracji uwagi odpowiadają geny. Zaburzenia są spowodowane brakiem odpowiedniej równowagi pomiędzy układami dopaminowym, a noradrenalinowym w ośrodkowym układzie nerwowym. Mogą również pojawiać się w wyniku:

  • niedotlenienia w czasie porodu,
  • uszkodzenia centralnego układu nerwowego,
  • łamliwego chromosomu X.

Objawy ADHD – czy moje dziecko ma problem?

Symptomy nadpobudliwości psychoruchowej dotyczą strefy emocjonalnej, ruchowej i poznawczej.

Strefa emocjonalna

Do objawów z tej grupy należą:

  • bardzo duża ekspresja uczuć,
  • brak opanowania, częste silne reakcje emocjonalne,
  • nadwrażliwość emocjonalna na bodźce otoczenia,
  • duża impulsywność,
  • wybuchy niekontrolowanej złości.
Strefa ruchowa

Wśród symptomów obejmujących tę strefę mogą się pojawić:

  • brak umiejętności pozostawania w bezruchu nawet przez krótki czas,
  • bezcelowe chodzenie lub bieganie,
  • nagłe podrywanie się z miejsca,
  • częsta zmienność ruchów,
  • machanie nogami,
  • poruszanie palcami rąk,
  • ciągłe bawienie się przedmiotami, które leżą w zasięgu rąk lub nóg,
  • kiwanie się na krześle,
  • podskakiwanie,
  • przymusowe wymachiwanie rękami.
Strefa poznawcza

W jej obrębie obserwuje się:

  • trudności w skupieniu uwagi, przerzucanie jej z obiektu na obiekt
  • brak wytrwałości w wykonywaniu zadań, niedokańczanie rozpoczętych czynności,
  • szybkie męczenie się przy pracy intelektualnej,
  • udzielanie nieprawidłowych, nieprzemyślanych odpowiedzi na pytania,
  • trudności w nauce, nieprawidłowe rozwiązywanie zadań,
  • poziom inteligencji zaniżony lub zawyżony,
  • trudności wizualno-motoryczne,
  • brak umiejętności planowania,
  • zaburzenia mowy lub zaburzone zdolności językowe (problemy artykulacyjne, opóźniony rozwój mowy, błędy składniowe w wypowiedziach),
  • niestaranne pismo,
  • trudności w formułowaniu wypowiedzi pisemnych.

Na co zwrócić uwagę w pierwszych latach życia dziecka

Niepokojące symptomy pojawiają się zwykle już na początku życia dziecka. Nie wszystkie muszą oznaczać poważne nieprawidłowości rozwojowe. Do zdiagnozowania ADHD dziecko musi spełniać dodatkowe kryteria, takie jak wystąpienie objawów w wieku poniżej siódmego roku życia, zaobserwowanie ich w co najmniej dwóch środowiskach, czyli np. w szkole i w domu, stwierdzenie upośledzenia funkcjonowania społecznego na skutek obserwowanych problemów oraz brak innych zdiagnozowanych zaburzeń zachowania. Jeśli Twoje dziecko wydaje się nadpobudliwe, nie wpadaj w panikę. Nie należy przejmować się częstym przypinaniem łatki ADHD wszystkim żywiołowym maluchom, jednak pewne symptomy już na wczesnym etapie rozwoju powinny zwrócić Twoją uwagę. Można wśród nich wymienić:

  • nadmierną ruchliwość w momencie rozpoczęcia chodzenia,
  • przyspieszony lub opóźniony rozwój mowy,
  • zaburzenia snu,
  • problemy z jedzeniem (w tym wymioty lub osłabienie odruchu ssania),
  • wzmożone ataki kolki,
  • brak umiejętności uczenia się na błędach,
  • znacznie wydłużony czas wykonywania codziennych czynności, trudności w ich uczeniu się i niechęć do ich podejmowania,
  • ryzykowne zachowania, częste urazy, bardzo duża ruchliwość podczas zabawy w porównaniu z innymi dziećmi,
  • niechęć do przytulania (związana z nadwrażliwością dotykową).

Diagnozowanie

Diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej przebiega na różnych poziomach i obejmuje badania lekarskie, psychopedagogiczne, neurofizjologiczne oraz ocenę mowy. Wykonuje się test na inteligencję, test ciągłego wykonywania CPT (ang. Continuous Performance Task), ocenę osiągnięć dziecka w zakresie nauki czytania, literowania, liczenia, pisania i mówienia oraz badanie ośrodkowego układu nerwowego dziecka, np. EEG. W procesie diagnozy oceniany jest rozwój dziecka i aktualny poziom jego osiągnięć w porównaniu z poziomem możliwym do osiągnięcia przez nie na danym etapie. Samo postawienie diagnozy ma charakter terapeutyczny, a nazwanie problemu jest zwykle dla rodziców ulgą. Pozwala także na zaplanowanie działań mających na celu rozwiązanie problemu.

Co robić? Wychowanie dziecka z ADHD

Przy wychowaniu dziecka, u którego stwierdzono nadpobudliwość psychoruchową, ważne są przede wszystkim konsekwencja, spokój i zrównoważenie – których to najbardziej brakuje naszemu podopiecznemu. Mówi się o zasadzie „trzech R”: rutyny, regularności i repetycji. Tryb życia dziecka powinien być usystematyzowany oraz powinien przebiegać wedle określonych, prostych zasad. Zadania stawiane przed wychowankiem nie powinny być zbyt trudne i muszą mieścić się w zasięgu jego możliwości. Należy wybierać te, których wykonanie nie będzie bardzo rozłożone w czasie, i których cele będą znajdować się w zasięgu dziecka. Odrabianie lekcji powinno odbywać się o stałych porach. Należy uczyć dziecko, by kończyło rozpoczynane czynności. Unikajmy sytuacji, w których docierać będzie do niego zbyt wiele bodźców. Nie dawajmy kilku zabawek naraz, wyłączajmy telewizor grający w tle. Bardzo dobre efekty może przynieść czytanie dziecku oraz prace zręcznościowe uczące cierpliwości i skrupulatności. Zajęcia te powinny być jednak ciekawe dla dziecka, aby mogło one się na nich skoncentrować.


<< Wstecz

Polub nas na Facebooku!
Polub nas na Facebooku!
Polub nas na Facebooku!

Kontakt

Telefon:
(+48) 536 026 366
(+48) 536 026 266

E-mail:
biuro@evokids.pl
d.matczak@evokids.pl

Adres:
ul. Dąbrowskiego 48
41-500 Chorzów

O nas

EvoKids oferuje profesjonalne produkty i rozwiązania dające wsparcie dla rodziców zainteresowanych optymalnym rozwojem swoich dzieci i/lub eliminacją problemów na różnych etapach rozwoju i wychowania.

Chcesz otrzymywać wartościowe informacje o nowych poradach w ramach Vademecum Świadomego Rodzica oraz o wartościowych wydarzeniach? Zapisz się do newslettera!